05-12-2017

Οι ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα πάσχουν πιο συχνά από πέτρες στα νεφρά. Κων/νος Σαρόπουλος, Ορθοπαιδικός Χειρουργός (ksaropoulos@hotmail.com)

Οι ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα πάσχουν πιο συχνά από πέτρες στα νεφρά.
Κων/νος Σαρόπουλος, Ορθοπαιδικός Χειρουργός (ksaropoulos@hotmail.com
 
 
 
 
Γενικά, η κρυσταλλουρία και η ουρολιθίαση είναι σπάνιες και συνήθως συμβαίνουν σε ασθενείς με σημαντική υπερπαραγωγή ουρικού οξέος, λόγω γενετικών διαταραχών του μεταβολισμού των πουρινών ή εξαιτίας κακοήθους αιματολογικού νοσήματος, ψωρίασης ή κυτταρολυτικής χημειοθεραπείας. Ωστόσο, οι πάσχοντες από ουρική αρθρίτιδα μπορεί να έχουν ιστορικό νεφρικού κολικού και αιματουρίας και μεγάλο κίνδυνο νεφρολιθίασης από λίθους ουρικού οξέος (80%) ή λίθους από φωσφορικό ή οξαλικό ασβέστιο με πυρήνα από ουρικό οξύ (20%). Στο 40% μάλιστα των περιπτώσεων η νεφρολιθίαση προηγείται της ουρικής αρθρίτιδας.
Τη συσχέτιση νεφρολιθίασης και ουρικής αρθρίτιδας έρχεται να επισφραγίσει νέα δημοσίευση στο Arthritis Research & Therapy που δείχνει ότι οι ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο κατά 60% για το σχηματισμό πέτρας στους νεφρούς έναντι του γενικού πληθυσμού, δείχνοντας ταυτόχρονα ότι στους ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα η νεφρολιθίαση παρουσιάστηκε πρώτη φορά σε ηλικία 20-39 ετών, σε αντίθεση με τους ασθενείς της ομάδας ελέγχου που εμφανίστηκε σε ηλικία 60-79 ετών, καταδεικνύοντας μάλιστα ως σημαντικούς προγνωστικούς παράγοντες για τη νεφρολιθίαση στις περιπτώσεις ουρικής αρθρίτιδας το άρρεν φύλο, το σακχαρώδη διαβήτη και την παχυσαρκία.
Η έκπληξη στα αποτελέσματα της παραπάνω έρευνας είναι η μικρή προστασία που έδειξε η χορήγηση αλλοπουρινόλης, μάλλον εξαιτίας της κακής συμμόρφωσης των ασθενών στη θεραπεία ή τις χαμηλές θεραπευτικές δόσεις, αφού η επαρκώς χορηγούμενη αγωγή δείχνει μείωση στο σχηματισμό λίθων στους νεφρούς έναντι του εικονικού φαρμάκου. 
Παράλληλα διαπιστώθηκε ότι τα διουρητικά της αγκύλης (πχ φουροσεμίδη-lasix) μείωσαν σημαντικά τον κίνδυνο της νεφρολιθίασης κατά 34% και στους πάσχοντες από ουρική αρθρίτιδα και στους ασθενείς της ομάδας ελέγχου, αναγνωρίζοντας τη χρήση τους ως δυνητικά τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου, αν και η αυξημένη χρήση τους συνδέεται με τον κίνδυνο εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας.
Αντίθετα, τα άλλα αντιϋπερτασικά όπως τα θειαζιδικά διουρητικά, οι αναστολείς των διαύλων ασβεστίου, τα καλιοσυντηρητικά διουρητικά, οι αναστολείς του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης και οι στατίνες δεν επηρέασαν σημαντικά τον κίνδυνο σχηματισμού πέτρας στους νεφρούς.
Επειδή έως σήμερα, παρόλα όσα δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες, η ασυμπτωματική υπερουριχαιμία δεν έχει βάσει των κατευθυντήριων οδηγιών, ακόμη, επίσημη ένδειξη για φαρμακευτική αγωγή, με εξαίρεση την πρόληψη του συνδρόμου λύσεως όγκου, όλοι οι γιατροί οφείλουμε να είμαστε σε επιφυλακή καθόσον η υπερουριχαιμία μπορεί να είναι η κορυφή ενός παγόβουνου, της ουρικής νόσου, κάτωθεν της οποίας μπορεί να υποκρύπτονται η νεφρολιθίαση, η ουρική αρθρίτιδα, το μεταβολικό σύνδρομο ή οι συνιστώσες του, η καρδιαγγειακή νόσος, η δυσλιπιδαιμία και ο σακχαρώδης διαβήτης.
 
Πηγή: Landgren AJ, et al. Incidence of and risk factors for nephrolithiasis in patients with gout and the general population, a cohort study. Arthritis Res Ther 2017; DOI: 10.1186/s13075-017-1376-z.